Galaxies

Melkwegen in het heelal.

In deze presentatie voor de Volksuniversiteit Hoevelaken wordt ingegaan op de eigenschappen en de verdeling van galaxies (melkwegstelsels) over de ruimte en de betekenis daarvan voor het begrijpen van de structuur van het heelal.

Er zijn ongeveer 1 miljard melkwegstelsels in het zichtbare deel van het heelal en ze komen in allerlei vormen, o.a. spiraalvormig en elliptisch voor. De indeling van galaxies is nogal problematisch en kan niet aan de computer worden overgelaten. De indeling wordt gedaan door gewone mensen (zoals u) in het zgn Galaxie Zoo-project waaraan ook Nederlanders meedoen.

Galaxies zijn (meestal) bijzonder groot en het licht met zijn grote snelheid doet er honderden duizenden jaren over om ze te doorkruisen. Bovendien staan ze meestal heel ver van de aarde (soms een paar miljard lichtjaar). We zien ze steeds sneller van ons vandaan snellen (wet van Hubble) en op zeer lange termijn wordt ons heelal steeds leger.

Galaxies zijn qua opbouw en eigenschappen zeer complex (sterren, sterresten, gas, stof, bolvormige sterrenhopen en in het midden vaak een zwart gat. Onze melkweg heeft ongeveer 180 bolvormige sterrenhopen en vele zwarte gaten waaronder het centrale zwarte gat van miljoenen zonnemassa’s. Waarom vallen bolvormige sterrenhopen niet in elkaar en waarom hebben ze zoveel oude sterren? Wat weten wij inmiddels van het zwarte gat in het centrum van de melkweg? (heel veel)

In de presentatie zullen wij ingaan op het ontstaan en het leven van stelsels. Hoe nemen wij de melkwegstelsels waar (o.a. zichtbaar licht, maar ook in andere golflengten) en hoe weten wij hun afstand (parallax, cepheiden, supernovas, Hubble). We behandelen naast de genoemde onderwerpen ook de verdeling van galaxies over de ruimte (clusters en voids).

Tenslotte gaan wij in op het einde van de melkwegstelsels en het heelal en de mens (geen verhaal om vrolijk van te worden, maar het duurt nog vreselijk lang). De presentatie is rijkelijk voorzien van foto’s en illustraties ontleend aan Hubble telescoop/het blad Astronomy. Aan het einde is er ruimte voor vragen en discussie.

Docent: Drs C. M. van den Bergh
Kosten: € 5,00
Aanmelden gewenst in verband met maximum aantal toehoorders
Data: Dinsdagavond 6 maart 2018
20:00-22:00 uur
Info: Liesbeth Bouter
Cursusnummer: L04
inschrijven